Pleśnie (Alternaria, Cladosporium) - alergia na zarodniki

Kiedy zarodniki pleśni są w powietrzu?

Zarodniki Alternaria i Cladosporium unoszą się w polskim powietrzu od czerwca do października, ze szczytem w sierpniu - najwięcej jest ich w upalne, wilgotne lato. Stężenia rosną po burzach, w czasie żniw i sianokosów oraz jesienią przy grabieniu opadłych liści. W przeciwieństwie do pyłków pleśnie nie znikają zimą całkowicie - w pomieszczeniach (łazienki, piwnice, doniczki) mogą być obecne cały rok. Orientacyjny przebieg sezonu znajdziesz w kalendarzu pylenia.

Czym są Alternaria i Cladosporium?

To dwa najważniejsze alergizujące rodzaje grzybów pleśniowych powietrza zewnętrznego. Rozwijają się na obumierających roślinach: skoszonej trawie, słomie, zbożu, kompoście, opadłych liściach i przejrzałych owocach. Ich zarodniki są znacznie mniejsze od ziaren pyłku i potrafią wnikać głęboko do dróg oddechowych - dlatego Alternaria należy do alergenów najsilniej powiązanych z astmą, zwłaszcza u dzieci.

Pleśnie domowe (np. czarne naloty na ścianach) to pokrewny, ale osobny problem - całoroczny, związany z wilgocią budynku, nie z sezonem.

Objawy alergii na zarodniki pleśni

Objawy przypominają pyłkowicę: wodnisty katar, kichanie, zatkany nos, świąd oczu - ale częściej niż przy pyłkach dochodzą kaszel, świszczący oddech i duszność. Typowe sytuacje nasilenia: koszenie trawy, przebywanie na wsi w czasie żniw, grabienie mokrych liści, wieczorne ogniska, a także gwałtowne burze, które rozbijają zarodniki na drobniejsze, łatwiej wdychane fragmenty. „Letnie przeziębienie z kaszlem", które wraca co roku niezależnie od wyników testów na pyłki, to klasyczny trop pleśniowy.

Alergia krzyżowa

Dla zarodników Alternaria i Cladosporium nie opisano klasycznych zespołów krzyżowych z pokarmami takich jak przy pyłkach. Reakcje na spleśniałą żywność czy sery z przerostem pleśni to odrębne zagadnienie - przy potwierdzonej alergii na pleśnie omów je indywidualnie z alergologiem.

Jak ograniczyć kontakt z zarodnikami?

• Unikaj koszenia trawy i grabienia liści - a jeśli musisz, rozważ maskę i prysznic zaraz po pracy.
• Po burzy odczekaj z wietrzeniem i dłuższym wysiłkiem na zewnątrz - stężenia drobnych fragmentów zarodników bywają wtedy najwyższe.
• W domu: utrzymuj wilgotność poniżej ok. 50%, wietrz łazienkę, usuwaj naloty i przesadzaj spleśniałe doniczki; filtr HEPA pomaga.
• Nie susz prania na zewnątrz w szczycie sezonu i nie zostawiaj mokrego w pralce.
• Przy letnim kaszlu i duszności skonsultuj się z lekarzem - alergia na Alternaria to częsty, a rzadko podejrzewany winowajca.