Trawy (Poaceae) - pylenie i alergia

Kiedy pylą trawy?

Trawy pylą w Polsce od maja do września, ze szczytem w czerwcu i lipcu - to najdłuższy sezon spośród wszystkich krajowych alergenów pyłkowych. Zaczyna się od połowy maja na łąkach i poboczach, w czerwcu i lipcu osiąga maksimum, a potem powoli wygasa, z lokalnymi zrywami po każdym większym koszeniu. Pełny rok pyłkowy znajdziesz w kalendarzu pylenia.

Które trawy uczulają?

Z punktu widzenia alergika trawy zachowują się jak jedna wspólna grupa: setki gatunków - tymotka łąkowa, kupkówka pospolita, życica, wiechlina, kostrzewa - dzielą bardzo podobne, reagujące krzyżowo białka uczulające, więc uczulenie na jeden gatunek zwykle wiąże się z reakcją także na pozostałe. Silnym alergenem z tej rodziny jest też uprawne żyto, pylące w maju i czerwcu wokół pól.

Trawy rosną dosłownie wszędzie: łąki, trawniki, pobocza, torowiska, parki i własny ogródek. Dlatego przed sezonem nie da się uciec - można go za to przechytrzyć, znając dzienne stężenia.

Objawy alergii na pyłek traw

Klasyczny „katar sienny": wodnisty katar, napadowe kichanie, zatkany nos, świąd nosa, podniebienia i oczu, łzawienie - przez całe wakacje. U części osób dochodzą objawy astmy (kaszel, duszność, świszczący oddech), nasilające się przy koszeniu trawy i podczas burz. Objawy są najsilniejsze w suche, wietrzne dni, a deszcz przynosi krótką ulgę.

To właśnie trawy odpowiadają za większość „czerwcowych przeziębień" i za objawy przypisywane puchowi topoli, który sypie się w tym samym czasie, ale alergenem nie jest.

Alergia krzyżowa - i mit „alergii na pieczywo"

Białka pyłku traw (m.in. profiliny) są podobne do białek części owoców i warzyw. U niektórych uczulonych surowe pokarmy z listy poniżej mogą wywołać zespół alergii jamy ustnej (OAS) - łagodny świąd lub pieczenie warg, języka i gardła, zwykle nasilony w sezonie pylenia.

Najczęstsze pokarmy krzyżowe z trawami

• Owoce: melon, arbuz, kiwi, pomarańcza, brzoskwinia.
• Warzywa: pomidor.
• Strączkowe: orzech ziemny.

Ważne: uczulenie na pyłek traw (w tym żyta) to NIE to samo, co alergia na mąkę i pieczywo. Reakcje na produkty zbożowe mają inny mechanizm (alergia na białka ziarna) i wymagają osobnej diagnostyki - katar sienny nie oznacza, że trzeba odstawiać chleb. Skaner produktów w aplikacji Pylnik ostrzega żółtym alertem o możliwej reakcji krzyżowej, gdy trawy z Twojego profilu aktualnie pylą - więcej w bazie wiedzy.

Jak przetrwać sezon traw?

• Planuj aktywność na zewnątrz według prognozy - po deszczu i wcześnie rano stężenia bywają najniższe (Bezpieczny spacer w aplikacji wskaże dobre okno).
• Nie koś trawnika samodzielnie w szczycie sezonu; po koszeniu w okolicy zamknij na kilka godzin okna.
• Na urlop wybieraj wysokie góry albo wybrzeże - stężenia pyłku traw są tam zwykle wyraźnie niższe.
• Po powrocie do domu przepłucz nos, weź prysznic i zmień ubranie; nie susz prania na zewnątrz.
• Przy ciężkich sezonach zapytaj alergologa o immunoterapię na trawy - to najlepiej przebadane odczulanie na świecie; zaczyna się jesienią lub zimą.