Ambrozja (Ambrosia) - pylenie i alergia

Kiedy pyli ambrozja?

Ambrozja pyli w Polsce od sierpnia do października, ze szczytem we wrześniu - najpóźniej ze wszystkich krajowych alergenów pyłkowych. Znaczna część jej pyłku to pyłek napływowy, niesiony wiatrem setki kilometrów znad południa i południowego wschodu Europy, gdzie ambrozja rośnie masowo. Dlatego wysokie stężenia zdarzają się także tam, gdzie sama roślina jest rzadkością. Pełny rok pyłkowy znajdziesz w kalendarzu pylenia.

Jak rozpoznać ambrozję i gdzie rośnie?

Ambrozja bylicolistna przypomina z daleka bylicę (stąd nazwa gatunkowa): dorasta do 1-2 m, ma pierzaste, paprociowate liście - zielone z obu stron, nie srebrzyste od spodu jak u bylicy - i wąskie, wzniesione kłosy drobnych kwiatów. W Polsce pojawia się na nieużytkach, poboczach dróg, terenach kolejowych i budowach, głównie na południu i zachodzie kraju; bywa też zawlekana z ziarnem i karmą dla ptaków. Klimat coraz bardziej jej sprzyja - zasięg i długość sezonu rosną z dekady na dekadę.

Objawy alergii na pyłek ambrozji

Objawy to intensywna pyłkowica: wodnisty katar, napadowe kichanie, silny świąd oczu, nosa i podniebienia - we wrześniu, gdy inne pyłki już wygasają. Pyłek ambrozji jest wyjątkowo silnym alergenem: do wywołania objawów wystarczają stężenia znacznie niższe niż w przypadku traw czy brzozy. Częściej niż przy innych pyłkach dochodzą też objawy astmy. „Wrześniowe przeziębienie" wracające co roku - zwłaszcza po urlopie na południu Europy albo nad Morzem Czarnym - to klasyczny trop ambrozjowy.

Uczulenie na ambrozję często współistnieje z uczuleniem na bylicę - rośliny są blisko spokrewnione, a ich sezony częściowo się nakładają.

Alergia krzyżowa

Białka pyłku ambrozji są podobne do białek części owoców i warzyw - u niektórych uczulonych ich zjedzenie na surowo wywołuje zespół alergii jamy ustnej (OAS): świąd lub pieczenie warg, języka i gardła, nasilone w sezonie pylenia.

Najczęstsze pokarmy krzyżowe z ambrozją

• Melonowate: melon, arbuz, ogórek, cukinia.
• Owoce: banan, mango.

Reakcje dotyczą części uczulonych; po obróbce termicznej pokarmy są zwykle lepiej tolerowane. Skaner produktów w aplikacji Pylnik ostrzega żółtym alertem, gdy ambrozja z Twojego profilu aktualnie pyli - więcej w bazie wiedzy.

Jak przetrwać sezon ambrozji?

• Śledź prognozę pylenia do końca października - sezon alergika nie kończy się we wrześniu.
• Planując wrześniowy urlop, sprawdź stężenia ambrozji na południu Europy (Węgry, Bałkany, północne Włochy to jej europejskie zagłębie).
• Wietrz mieszkanie po deszczu; po powrocie do domu przepłucz nos i zmień ubranie.
• Jeśli rozpoznasz ambrozję na własnej działce - wyrwij ją przed kwitnieniem (najlepiej w rękawiczkach); jedna roślina produkuje miliony ziaren pyłku.
• Przy ciężkich wrześniowych sezonach zapytaj alergologa o diagnostykę i możliwości leczenia - odczulanie na ambrozję jest dostępne.