Leszczyna (Corylus) - pylenie i alergia

Pierwszy pylący krzew roku - jej kotki potrafią sypać pyłkiem już w styczniu, w środku kalendarzowej zimy. Bliska krewna brzozy, z tym samym zespołem alergii krzyżowych.

Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują porady medycznej. O diagnozie i leczeniu decyduje lekarz alergolog.
Sezon pyleniastyczeń–marzec
Szczytluty
Siła uczulaniawysoka - otwiera sezon pyłkowy
Alergie krzyżowetak - zespół brzozowatych, w tym orzech laskowy
W aplikacji Pylnikprognoza na żywo dla województw

Miesiące pylenia leszczyny: zielone = sezon, ciemnozielone = szczyt.

Kiedy pyli leszczyna?

Leszczyna pyli w Polsce od stycznia do marca, ze szczytem w lutym - to obok olchy najwcześniejszy alergen pyłkowy w kraju. W łagodne zimy zaczyna już w pierwszej połowie stycznia; po mroźnym początku roku sezon przesuwa się na luty i marzec. Kilka cieplejszych dni potrafi wystarczyć, żeby żółte kotki zaczęły sypać pyłkiem. Pełny rok pyłkowy znajdziesz w kalendarzu pylenia.

Jak rozpoznać leszczynę i gdzie rośnie?

Gałązka leszczyny: liście i dojrzewające orzechy laskowe
Fot. Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Leszczyna pospolita to duży krzew o wielu pędach, znany każdemu z orzechów laskowych. Zimą i wczesną wiosną zdradzają ją zwisające żółtawe kotki - widoczne na długo przed liśćmi. Rośnie na skrajach lasów, w zaroślach, przy drogach, w parkach i ogrodach - praktycznie w całym kraju.

Jest wiatropylna: lekki pyłek niesie się daleko, więc objawy mogą wystąpić także z dala od najbliższego krzewu.

Objawy alergii na pyłek leszczyny

Objawy to klasyczna pyłkowica: wodnisty katar, kichanie, zatkany nos, świąd nosa i podniebienia, łzawienie i świąd oczu. Mylący jest termin - styczeń, luty, marzec - przez który dolegliwości łatwo wziąć za przeciągające się przeziębienie. Podpowiedź: alergiczny katar nie daje gorączki i nasila się na dworze w pogodne dni, a słabnie po deszczu.

Uczulenie na leszczynę zwykle współistnieje z uczuleniem na olchę i brzozę - cała trójka dzieli niemal identyczne białka uczulające i tworzy jeden wiosenny „maraton" dla alergika: leszczyna i olcha zimą, brzoza w kwietniu.

Alergia krzyżowa - pyłek a orzechy laskowe

Główny alergen pyłku leszczyny (Cor a 1) należy do rodziny białek PR-10 - tej samej co Bet v 1 brzozy. Osoby uczulone na pyłek leszczyny mogą reagować na surowe owoce, warzywa i orzechy zespołem alergii jamy ustnej (OAS): łagodnym świądem lub pieczeniem warg, języka i gardła.

Szczególny przypadek to orzech laskowy - owoc tej samej rośliny. U większości osób z alergią pyłkową reakcja na orzechy laskowe ogranicza się do łagodnego OAS (i często znika po prażeniu), ale alergia na orzechy może mieć też inny, poważniejszy mechanizm - jeśli po orzechach występują silne objawy, koniecznie skonsultuj to z alergologiem.

Najczęstsze pokarmy krzyżowe

  • Owoce: jabłko, gruszka, wiśnia, czereśnia, brzoskwinia, morela, śliwka, kiwi, truskawka, malina.
  • Warzywa: marchew, seler, pomidor.
  • Orzechy i strączkowe: orzech laskowy, orzech włoski, migdał, orzech ziemny, soja.
  • Przyprawy: kminek, kolendra, anyż.

Skaner produktów w aplikacji Pylnik ostrzega żółtym alertem, gdy leszczyna z Twojego profilu aktualnie pyli - więcej w bazie wiedzy.

Jak przetrwać sezon leszczyny?

  • Obserwuj prognozę pylenia od początku stycznia - pierwsze dni sezonu przychodzą bez ostrzeżenia, często przy ładnej pogodzie.
  • Zimowy katar bez gorączki trwający tygodniami skonsultuj z lekarzem pod kątem alergii.
  • W słoneczne, wietrzne dni ograniczaj długie spacery po skrajach lasów i zaroślach.
  • Wietrz mieszkanie po opadach; po powrocie do domu przepłucz nos i zmień ubranie.
  • Immunoterapię na pyłek leszczyny (zwykle razem z brzozą i olchą) planuje się jesienią - porozmawiaj z alergologiem po sezonie.

W podobnym czasie pylą też

Kalendarz pylenia
Kiedy pyli każda z 14 roślin - miesiąc po miesiącu

Śledź pylenie leszczyny na żywo

Prognoza dla Twojego województwa na 4 dni, personalizowana mapa ryzyka i skaner alergenów z alertem krzyżowym - za darmo w aplikacji Pylnik.

Pobierz aplikację

Źródła: Polskie Towarzystwo Alergologiczne - dla pacjentów · Medycyna Praktyczna - Alergie · ALAB laboratoria - Centrum Wiedzy. Lista pokarmów krzyżowych wg mechanizmu molekularnego (rodziny białek WHO/IUIS: Bet v 1 / PR-10) - ta sama, którą wykorzystuje skaner w aplikacji. Aktualizacja: 24 sierpnia 2026.